Λειψυδρίας συνέχεια …

Όπως σας υποσχεθήκαμε καταγράψαμε όλες τις απόψεις που έχουμε ακούσει  κατά καιρούς σχετικά  με το πότισμα και τη οικονομία στο νερό, χωρίς αξιολόγηση και σε τυχαία σειρά:

Ενίσχυση του υδροφόρου ορίζοντα

Με πολύ μικρά φράγματα, σε κατάλληλα σημεία της περιοχής, συγκεντρώνεται το νερό των βροχοπτώσεων και διοχετεύεται κατευθείαν στις κοντινότερες γεωτρήσεις και μέσω αυτών στον υδροφόρο ορίζοντα.

Η ιδέα ανήκει σε έναν από τους γηραιότερους κατοίκους του χωριού και αποτελεί παραλλαγή της γνωστής λύσης των φραγμάτων και των τεχνητών λιμνών.

Όσοι την άκουσαν προβληματίστηκαν με το ενδεχόμενο μόλυνσης των υπογείων υδάτων.

Πότισμα στάγδην

Την πρόταση αυτή μας έκανε το 1985 ο γεωπόνος Νίκος Λουκίδης στο κατάστημα του στην Αμφιθέα. Τότε πρωτοκυκλοφόρησαν στην αγορά στάγδην λάστιχα από το Ισραήλ με ενσωματωμένους σταλάκτες ανά ένα μέτρο. Κατά το Νίκο αυτό το πότισμα είχε τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Μηδενική απώλεια νερού αφού αυτό διοχετεύεται κατευθείαν στο έδαφος στα σημεία ακριβώς που θέλουμε και δεν επηρεάζεται από τον αέρα. Μπορούμε να ποτίσουμε ότι ώρα θέλουμε,
  • Χρειάζεται στενότερους αγωγούς μεταφοράς άρα έχουμε μικρότερο κόστος βασικού δικτύου.
  • Το ρίζωμα των δένδρων αναπτύσσεται σε ευθεία γραμμή, οπότε ξέρουμε ακριβώς που να λιπάνουμε και που να οργώσουμε χωρίς να καταστρέφουμε τα ριζώματα των δένδρων.
  • Το πότισμα βέβαια αυτό απαιτεί τουλάχιστον 5 ώρες νερό. Όταν το χωράφι είναι μεγάλο μπορούμε να ποτίσομε με μία μόνο στάση. Αν είναι μικρό πρέπει να διοχετεύσουμε το νερό σε περισσότερα χωράφια.

Ξερικές ελιές και πότισμα

Η κουβέντα έγινε με ένα Ταλαντιανό πριν από αρκετά χρόνια. Όταν διαδόθηκε το πότισμα από τις γεωτρήσεις και τα δίκτυα απλώθηκαν και στα ορεινά κτήματα, άρχισαν να ποτίζουν τις ξερικές ελιές(θεόδοτες).

“ …Τα πρώτα χρόνια η απόδοσή τους ήταν μεγάλη και απρόσμενη. Σιγά-σιγά όμως οι ελιές μείωσαν την απόδοσή τους και έγιναν στείρες…”, μας είπε!

Μικρές υπέργειες δεξαμενές

Οι πελάτες μιας ιδιωτικής γεώτρησης  παραπονιόντουσταν ότι το νερό της ήταν μειωμένο. Έφταιγε το μικρό μοτέρ και το μεγάλο υψόμετρο των χωραφιών. Ο ιδιοκτήτης της γεώτρησης, που για τεχνικούς λόγους δεν μπορούσε να αντικαταστήσει το μοτέρ, τους πρότεινε να τοποθετήσουν μικρές πλαστικές δεξαμενές στα κτήματα, να τις γεμίζουν από την γεώτρηση και μετά να ποτίζουν με φυσική ροή. Πράγματι όταν το νερό έβγαινε ελεύθερα από τον κεντρικό αγωγό γέμιζε μια δεξαμενή 18 κυβικών μέτρων σε 25 λεπτά. Δηλαδή η γεώτρηση έβγαζε 43,2 κυβικά την ώρα! Η απόδοσή της όμως, λόγω της αντίστασης των μπεκ, μειωνόταν εντυπωσιακά. Δεν γνωρίζουμε αν η ιδέα αυτή ήταν δική του ξέρουμε όμως ότι είχε εφαρμοστεί πριν από πολλά χρόνια στην Δαιμονιά και μάλιστα σε επίπεδο κτήμα. Στο συγκεκριμένο κτήμα είχε κτιστεί μεγάλη δεξαμενή και αντί για μπεκ στο Φ25 είχαν «καρφωθεί» μικρά σωληνάκια. Η μελέτη και η εγκατάσταση είχε γίνει από την εταιρία παραγωγής λάστιχων άρδευσης «Νικολαίδης» με έδρα την Κηφισιά.

Μικροαλλαγές στο πότισμα

Τα τελευταία χρόνια έχουν παρατηρηθεί μικροαλλαγές στον τρόπο ποτίσματος:

  • Κατέβασαν τα λάστιχα από ψηλά, πάνω στα δένδρα, κάτω στο έδαφος. Τα μπεκ αντί να κρέμονται στέκονται όρθια στους 10-20 πόντους από το έδαφος. Η ομπρέλα του νερού έγινε μικρότερη και οι απώλειες ελαττώθηκαν.
  • Αντικατέστησαν τα μπεκ με άλλα (συνήθως από το Ισραήλ) που δεν απλώνουν το νερό αλλά το περιορίζουν.
  • Κάποιοι αντικατέστησαν το μπέκ με 5-10 μέτρα λάστιχο Φ16 στάγδην.
  • Κάποιοι εγκλώβισαν τα μπεκ με πλαστικά κομμένα στη μέση μπουκάλια, τοποθετημένα ανάποδα, ώστε να περιορίζεται η ομπρέλα του νερού.

Θεωρίες!!!

Το πρόβλημα της λειψυδρίας λύνεται με δύο τρόπους:

  • Αντικατάσταση των καλλιεργειών με άλλες που απαιτούν λιγότερο ή καθόλου πότισμα
  • Με οικονομία στο πότισμα

Αυτά λέει η θεωρία στην πράξη όμως τι μπορεί να γίνει;

Υπάρχει λύση; Ποια λύση; Άλλοι επιδιώκουν την ποσότητα και άλλοι την ποιότητα. Άλλοι το πρόσκαιρο κέρδος και άλλοι το μακροχρόνιο κέρδος.  Να τα δύο βασικά σενάρια που υπάρχουν κατά την γνώμη μας:

  • Ξερικές Ελιές. Η ντόπια ελιά (αθηνολιά) ήταν εδώ και αιώνες ξερική και έχει εγκλιματιστεί στην περιοχή. Η καλλιέργεια της βελτιώθηκε. Το κλάδεμα έγινε συχνότερο, τα δένδρα «χαμήλωσαν» για να διευκολύνεται η συγκομιδή των καρπών με μηχανικά μέσα. Οι ελιές είναι συνήθως σε μεγάλες αποστάσεις και η απαίτηση τους για λίπανση σχεδόν μηδενική. Μπορούμε να τις ποτίσουμε και μία–δυο φορές το καλοκαίρι στα προσηλιακά χωράφια, αν το απαιτήσουν οι συνθήκες. Είναι η καλλιέργεια με το μικρότερο κόστος αλλά συγχρόνως και με την μικρότερη συνολικά απόδοση. Είναι κατάλληλη για συνταξιούχους ή για όσους θέλουν απλώς ένα πολύ καλό λάδι για την οικογένειά τους. Δεν δίνει εισόδημα για να ζήσει μια οικογένεια.  Κάποιοι προσπάθησαν να προωθήσουν τα προϊόντα της ξερικής ελιάς ως είδος πολυτελείας σε ανάλογες τιμές. Οι προσπάθεια αυτή δεν έχει γενικευθεί.
  • Μουρτολιές. Είναι δένδρα με σταθερή και πολύ καλή μέση απόδοση. Ο τρόπος καλλιέργειας τους διαφοροποιείται. Μεγάλα δένδρα, μικρά δένδρα, πολύ μικρά δένδρα στη σειρά κλπ. Απαιτούν συχνό πότισμα και αρκετή λίπανση. Φαίνεται ότι είναι το μέλλον της ελιάς στον τόπο μας. Η επιστήμη όμως και οι αγρότες μας έχουν πολύ δουλειά να κάνουν ακόμη! Το νερό λιγοστεύει! Η ποσότητα δεν μπορεί πλέον να είναι ο στόχος τους. Λιγότερο νερό, καλύτερη ποιότητα, καλύτερες τιμές ο νέος στόχος. Αλλιώς οι ελιές θα γίνουν καυσόξυλα και ο τόπος θα δυστυχήσει!

Δ.Ζ.

2

Άγιος Δημήτριος Μονεμβασίας – Φλόκα

 

 

 

Advertisements

Δημοσίευση σχολίου

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s